شاه قاجار ، سال 1209 ه . ق در تهران متولد شد . « 1 » مادر وى زينب خانم ، خواهر على خان بختيارى بود . « 2 » او ابتدا به عقد رستم خان پسر ميرزا محمد خان بيگلربيگى درآمد . رستم خان هفت ماه پس از عقد وى فوت كرد ، در روز سوم وفات شوهرش ، فتحعلى شاه در مجلس تعزيت شركت كرد و در همان روز مريم خانم را به عقد اللهيار خان آصف الدوله درآورد . « 3 » اللهيار خان آصف الدوله ، همسر مريم خانم ، پسر ميرزا محمد خان بيگلربيگى ( حاكم تهران ) بود . آصف الدوله در سال 1240 ه . ق به سمت وزارت اعظم تعيين و آصف الدوله لقب گرفت . در دوره سلطنت محمد شاه قاجار حكومت خراسان را به دست گرفت و در اردوكشى محمد شاه به هرات اهتمام فراوانى نمود او قبل از شورش فرزندش حسن خان سالار در خراسان ، راه عتبات را در پيش گرفت و در بازگشت اجازه ورود به ايران را نيافت . « 4 » برادر تنى مريم خانم ، محمد تقى ميرزا حسام السلطنه ( 1206 - 1278 ه . ق ) در سال 1224 ه . ق به حكومت بروجرد ، سيلاخور و جاپلق منصوب شد و شرح حال وى در همين كتاب آمده است . مريم خانم هشت فرزند داشت : چهار پسر و چهار دختر ، پسرانش عبارت بودند از : حسن خان سالار ، محمد خان بيگلربيگى ، محمد على خان و حسين خان . « 5 » حسن خان كه مشهورترين فرزند مريم خانم است ، از سال 1262 ه . ق زمام حكومت خراسان را در دست گرفت . و پس از تبعيد پدرش با عتبات با كمك برخى خوانين خراسان عليه حكومت مركزى

--> ( 1 ) - محمد على مصباحى نائينى : تذكرة مدينة الادب 1 / 537 ( 2 ) - احمد ميرزا عضد الدوله : تاريخ عضدى / 343 ( 3 ) - همان / 43 ( 4 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : صدر التواريخ / 130 ( 5 ) - عبد الحسين نوايى : ايران و جهان 2 / 378